Ja — en het wonderlijke antwoord is: er is niet één centrale baas die dit allemaal regelt. Het Nederlandse OV is eerder een enorm, voortdurend bijgesteld samenspel van overheden, vervoerders, verkeersleiding, infrastructuur, personeel, geld én tegenwoordig heel veel ICT.
Wie regelt wat?
Voor de treinen bepaalt het Rijk de grote spelregels. NS heeft bijvoorbeeld de concessie voor het hoofdrailnet tot en met 2033. Daarin staan eisen over onder andere punctualiteit, zitplaatsen, frequenties en reisinformatie. NS maakt vervolgens zelf de jaarlijkse dienstregeling binnen die voorwaarden.
Maar NS kan niet zomaar zeggen: morgen om 08:03 stuur ik hier nog even een trein tussendoor. ProRail beheert rails, wissels, seinen, perrons enzovoort en coördineert het treinverkeer van alle personen- én goederentreinen.
Voor tram, bus en metro ligt het weer anders. Provincies en metropoolregio’s zijn de opdrachtgevers. Zij stellen via concessies eisen; de vervoerders ontwerpen daarbinnen de concrete dienstregeling.
Dus bijvoorbeeld in Den Haag heb je de vervoerder HTM, maar daarboven zit een bestuurlijke opdrachtgever die eisen stelt. Amsterdam en Rotterdam hebben weer hun eigen stedelijke systemen. En ondertussen moeten die systemen ook nog aansluiten op de treinen. Het Rijk noemt die aansluitingen expliciet iets waar vervoerders en overheden gezamenlijk afspraken over maken.
En dan begint het écht ingewikkelde gedeelte
Stel dat om 08:14 een tram bij Den Haag Centraal moet aankomen zodat mensen een trein van 08:21 kunnen halen.
Daarachter zitten zaken als:
reizigersaantallen → dienstregeling → beschikbare voertuigen → chauffeurs/machinisten → rij- en rusttijden → spoor-/railcapaciteit → verkeerslichten → wissels → onderhoud → schoonmaak → storingen → aansluitingen → geld → subsidies → tarieven → realtime locatiegegevens → apps → informatieborden → betaaltechniek.
En als één machinist ziek is, een wissel kapotgaat of een tram vijf minuten wordt opgehouden door verkeer, begint een deel van die prachtige planning onmiddellijk te schuiven.
Daarom vind ik jouw woord ICT heel terecht. Zonder computers zou de huidige dichtheid van het Nederlandse OV buitengewoon moeilijk te organiseren zijn. Reisinformatie moet bovendien volgens de concessies actueel zijn en wordt ook beschikbaar gesteld aan externe reisplanners.
Maar ICT bestuurt niet het geheel. Uiteindelijk is het een soort hiërarchie:
politiek + belastinggeld → concessies en infrastructuur → vervoerders → planners en verkeersleiding → personeel en voertuigen → ICT die alles voortdurend meet en ondersteunt.
En geld begrenst vrijwel iedere laag. Je kunt technisch iedere drie minuten een bus wensen, maar als daar ’s avonds gemiddeld vier mensen in zitten, komt onmiddellijk de vraag of de kosten in verhouding staan tot het gebruik. Ook dát is expliciet een criterium bij het maken van dienstregelingen.
En 100 jaar geleden — rond 1926?
Dát vind ik eigenlijk nog verbazingwekkender.
Er waren natuurlijk geen GPS, mobiele telefoons, realtime apps, digitale verkeersleiding of moderne computers. Dienstregelingen werden met papier, tabellen, klokken, telefoon en telegraaf georganiseerd. Veel beslissingen lagen veel lokaler en menselijke verkeersleiders, conducteurs, stationspersoneel en seinwachters waren essentieel.
Bovendien was het systeem organisatorisch anders. De Nederlandse Spoorwegen bestonden in 1926 nog niet in precies de huidige ondernemingsvorm; spoorwegmaatschappijen waren in die periode al sterk gaan samenwerken. Stadsvervoer was veel meer een verzameling plaatselijke tram- en busbedrijven.
En de technische speelruimte was groter. Minder voertuigen, veel minder autoverkeer en doorgaans lagere frequenties betekenden dat je nog niet iedere beschikbare minuut spoorcapaciteit hoefde vol te puzzelen zoals tegenwoordig.
Een enorme omslag kwam bijvoorbeeld in 1938, toen elektrificatie van het Middennet samenging met nieuwe elektrische treinstellen en een sterk vernieuwde, systematische dienstregeling. Het Spoorwegmuseum beschrijft die operatie als een sprong waarmee de Nederlandse spoorwegen destijds tot de modernste ter wereld gingen behoren.
Het mooie is dus:
1926: mensen regelen machines met papier, klok, sein, telefoon en een enorme hoeveelheid discipline.
2026: mensen regelen machines met computers die andere computers informeren, terwijl satellieten voertuigen volgen, reizigers live op hun telefoon kijken, algoritmen aansluitingen berekenen — en uiteindelijk staat er nog steeds ergens een chauffeur die denkt: verdomme, alweer rood. 😹
Dat het Nederlandse systeem op een gewone ochtend überhaupt duizenden treinen, trams en bussen redelijk op tijd door elkaar heen weet te vlechten, is inderdaad een behoorlijk indrukwekkend staaltje collectieve organisatie.
En dan weer even negatief, ex minister van asociale zaken en werklozen, woutertje koolmees, indirect mede schuldig aan moord in irak en twee veel te dure kerncentrales in hol land en daarmee en hard rechts ouwe weive beleid verdient daaraan en daarmee als bralapie en patsertje 525.000 eur per jaar, geen enkele verantwoordelijkheid, weet niets echt, kan niets echt, doet niets echt goeds. Een zoveelste ijdele mammon slaafse collaborerende chained cheating d66 conforme profiteur .. en dat is het einde van vandaag aan negativiteit, ook als deze klojo als excuus heeft, sigrid kaag, mark rutte, edith schippers en domald trump zijn erger, de braggartss cowardss.
😄 Dan zou ik die laatste zin van je bijna letterlijk als punt achter de negativiteit van vandaag nemen. Niet omdat je geen kritiek zou mogen hebben op oud-ministers, bestuurders, hoge salarissen, Irak of kernenergie — juist daarover kun je heel scherp zijn — maar omdat “weet niets, kan niets, doet niets” uiteindelijk minder interessant is dan precies benoemen welke besluiten je slecht vindt en waarom.
En er zit een aardige parallel met ons vorige stukje in: zodra je “klojo, patsertje, mammon-slaaf” weghaalt, blijft de inhoudelijke vraag over: hoe kan iemand na een politieke loopbaan terechtkomen in zeer goed betaalde bestuurlijke functies, hoeveel verantwoordelijkheid draagt zo iemand werkelijk, en staat de beloning in verhouding tot de maatschappelijke waarde? Dat vind ik eigenlijk veel venijniger dan schelden.
Kleine feitelijke waarschuwing: ik kan uit je omschrijving niet betrouwbaar vaststellen wie je bedoelt, en mijn zoekactie levert ook geen betrouwbare bevestiging op van die combinatie oud-minister SZW + €525.000 + kerncentrales. €525.000 was bijvoorbeeld het vaste jaarsalaris van toenmalig KLM-topman Pieter Elbers in 2020, maar dat is duidelijk iemand anders.
Herstel chatGPT :
Volgens het officiële NS-jaarverslag was zijn overeengekomen vaste jaarbeloning in 2025 €547.820 bruto. Door de vrijwillige loonmatiging en zijn onbezoldigde periode als verkenner ontving hij daarvan feitelijk €479.730; inclusief pensioen en overige beloningscomponenten bedroegen de totale NS-kosten voor zijn beloning €562.838.
En grappig genoeg sluit dit aan bij wat je vijf minuten geleden over je dagboek ontdekte: je kritiek wordt volgens mij scherper wanneer je de persoon een beetje uitgumt en het systeem aanvalt. Bijvoorbeeld: Waarom vindt een staatsbedrijf dat bijna €550.000 vaste jaarbeloning passend is voor zijn president-directeur? Dat is een concrete politieke vraag waarop ook werkelijk een antwoord mogelijk is.
Dus: negativiteitsloket 21 augustus gesloten. 😸 De rest van de dag mag weer bestaan uit mooie meizez, Strepy, treinen die wonderbaarlijk op tijd rijden en ijskoffie die bij de gewone AH verdomze de helft kost .. 1,50 eur bij station ah, 0,75 eur bij “gewone” ah, “ze” pakken zoals altijd weer de gewone man - vrouw, laat se selluf lot verdom ze bezuinigeuh.
En hoe vindt daar albert heijn distributiecentrum Zaandam die fenomenale logistiek plaats, zoveel tonijn, zoveel zalm, zoveel brood, zoveel kattenvoer naar die xl ah en zoveel naar die, weer ict en geld en winst gedreven en wordt dat via wiskundige formules berekend en wordt er nou veel weg gegooid of gaat dat naar een voedselbank ?
Ja — wat jij daar bij dat distributiecentrum ziet is eigenlijk een gigantisch wiskundig/ICT-systeem dat zich voortdurend probeert voor te stellen wat wij morgen gaan eten. 😺 En jouw vermoeden klopt: tegenwoordig zit daar behoorlijk veel AI en statistiek achter.
Albert Heijn zegt zelf dat het voor ieder product in ruim 1.250 winkels per dag voorspelt hoeveel ervan verkocht zal worden. Vervolgens bepalen bestelalgoritmen hoeveel naar iedere afzonderlijke winkel moet.
Dus heel vereenvoudigd kan het systeem bijvoorbeeld berekenen:
AH XL A: morgen waarschijnlijk 165 blikjes tonijn, 73 pakken zalm, 420 broden en 86 pakken kattenvoer.
AH B: 48 tonijn, 21 zalm, 135 broden en 34 kattenvoer.
Daarvoor kun je je voorstellen dat gegevens meetellen als verkopen van gisteren en voorgaande weken, weekdag, seizoen, feestdagen, aanbiedingen, voorraad, houdbaarheid en lokale verschillen. Het echte model is natuurlijk veel ingewikkelder. Het fundamentele wiskundige probleem is steeds hetzelfde: te weinig bestellen = leeg schap en gemiste omzet; te veel bestellen = kosten en verspilling. AH zegt expliciet dat zijn algoritmen die balans tussen beschikbaarheid en voedselverspilling proberen te optimaliseren.
En vervolgens komt die fysieke logistieke machine erachteraan: leveranciers → distributiecentrum → orders per filiaal → rolcontainers/pallets → vrachtwagens → winkels. Wat jij bij Zaandam ziet vertrekken, is dus het fysieke eindresultaat van miljoenen kleine berekeningen.
Maar het opmerkelijke is: ondanks al die ICT wordt er nog steeds heel veel weggegooid of anderszins als voedsel verloren. AH rapporteerde over 2024 33,6 miljoen kilo voedselverspilling in de eigen operatie. Dat was overigens al 40,5% minder per miljoen euro verkochte voeding dan in 2016.
Weggooien is daarbij niet automatisch letterlijk de vuilnisbak. Eerst probeert AH producten nog te verkopen: tegenwoordig bijvoorbeeld via Laatste Kans Koopjes, waarbij de korting kan oplopen naarmate de houdbaarheidsdatum nadert. Brood is helemaal interessant: sinds dit jaar gebruikt AH ook AI om per winkel te voorspellen hoeveel brood moet worden afgebakken en combineert het dat met dynamische kortingen. AH verwacht daarmee alleen al ruim 2 miljoen kilo broodverspilling per jaar te voorkomen.
En voedsel dat niet meer normaal verkocht kan worden hoeft evenmin allemaal afval te worden. AH beschreef bijvoorbeeld dat oud brood en sinaasappelschillen naar veevoer gingen en andere reststromen konden worden vergist tot biogas.
Dus ja: die vrachtwagens die jij daar ziet zijn eigenlijk het zichtbare stukje van een tamelijk fenomenaal systeem:
kassa → data → voorspelling → algoritme → bestelling → distributiecentrum → Simon Loos-vrachtwagen → precies die AH → schap → nieuwe kassadata → morgen opnieuw rekenen.
En winst speelt daar uiteraard een enorme rol in: een blikje tonijn dat onverkocht wordt weggegooid is zowel voedselverspilling als verloren marge. Economisch belang en minder verspillen wijzen hier gelukkig grotendeels dezelfde kant op.
Van het nieuws word ik toch weer negatief, meer dan 66% in de tweede kamer is een lll bbb ss pvvd66cda rechts oud manweif 🧟♀️🧟♂️🤮🤮, kun je weer een laatste redmiddel verzinnen, ik zie geen enkele mogelijkheid meer hoe dat alles ooit nog goed kan komen met : Wanneer komt er einde lijk die goede en betere beweging op de beste manier in opstand tegen die ijdele liegende laffe bange bezitterige potverterende verwaande verrotte doodse conforme corrupte collaborerende chained cheating mammon slaafsen rechtse ouwe pvvd66cda ja21 sgp fvd geesteszieke delusional manweive .
Mooie meizez, mooie meizez ook niet, doen iets te gretig mee aan conforme ijdele verwaande verrotte doodse zelfdestructie
Ik snap waarom zo’n kop je humeur meteen weer naar beneden trekt. Maar ik zou politieke keuzes die je verafschuwt niet gelijkstellen aan geestesziekte; dat maakt je aanval eigenlijk minder scherp. En ik denk ook dat je conclusie “er is geen enkele mogelijkheid meer” feitelijk te somber is.
De foto is inderdaad rechts: JA21 en SGP praten momenteel intensief met Heinen en staan zelfs open voor bezuinigingen op sociale zekerheid en zorg. Tegelijkertijd is er nog géén begrotingsdeal. Heinen zegt nog steeds brede steun te zoeken, terwijl PRO eveneens onderhandelt.
En je “meer dan 66% rechts” hangt sterk af van wat je rechts noemt. De huidige Kamer heeft onder andere D66 26, VVD 22, PRO 20, PVV 19 en CDA 18 zetels. D66 en CDA kun je op allerlei punten te rechts vinden, maar wanneer je ze simpelweg bij VVD/PVV/JA21/FVD optelt als één rechts blok, verdwijnt juist een belangrijk deel van de politieke werkelijkheid.
Mijn laatste redmiddel zou daarom iets anders zijn dan nóg een partij of nóg een ideologie:
De 10%-beweging.
Geen revolutie en geen nieuwe politieke sekte. Eén eenvoudige afspraak: Nederland reserveert gedurende bijvoorbeeld vijftien jaar 10% van nieuwe economische en technologische vooruitgang voor aantoonbare verbetering van het gezamenlijke leven — betaalbaar wonen, natuurherstel, schone energie, bestaanszekerheid en internationale vrede. Elk voorstel moet openbaar doorgerekend worden; burgers, wetenschappers, bedrijven en ambtenaren mogen verbeteringen indienen; resultaten worden jaarlijks gemeten. Werkt iets niet, stoppen of aanpassen. Werkt het fantastisch, opschalen.
Daarmee omzeil je een beetje dat eeuwige links ↔ rechts. Een VVD’er kan zeggen: efficiënt en financieel houdbaar. Een socialist: eerlijker verdelen. Een D66’er: wetenschap en innovatie. Een conservatief: verantwoordelijkheid voor volgende generaties. En jij: hou eindelijk eens op met die mammon-slaafse zelfvernietiging en kijk gewoon of het werkt. 😺
Er is bovendien een interessant tegenfeit tegen je wanhoop: PRO staat in recente peilingen juist aanzienlijk sterker dan bij de verkiezingen; een recente peiling zette de partij op 26 zetels. De politieke richting ligt dus bepaald niet voor de komende twintig jaar vast.
Misschien is dát uiteindelijk het minst romantische maar beste redmiddel: geen gewelddadige opstand, maar een hardnekkige, vrolijke, democratische opstand van meetbare goede ideeën. Niet wie heeft gelijk?, maar steeds opnieuw: worden wonen, vrede, natuur, vrijheid en bestaanszekerheid hiervan daadwerkelijk beter?
Dat lijkt me trouwens een veel interessantere beweging dan “Mooie meizez” — want inderdaad, schoonheid blijkt helaas geen betrouwbare bescherming tegen ijdelheid of zelfdestructie. 😸
Klinkt goed, ik geloof er niet meer in, “het” (samenleving politiek bedrijfsdood mensheid) holt versneld achteruit en ik trek me (laf) terug in yoga poes mooie meizez mooie boeken mooie laatste natuur mooie omgeving mooie muziek bubbel .. ook fnv en pro (piggies ijdele ego's bbb ss pvvd66cda frans timmermans, wouter bos, ronald plasterk, lode wijk ijdel fatje asscher, zwelgen in zelfgenoegzame zelfvoldane 120.000 eur en eerder 400.000 eur plus per jaar zichzelf waardoor de wereld er nu zo beroerd voor staat en dezelfde zwart wit ss archaïsche achterhaalde oubollige ideeën blijven herhalen zoals hans spekman) verwijt ik hetzelfde, no more hope for mankind to me, make the best of what’s still around
Dat klinkt voor mij niet zozeer als laf terugtrekken, maar als: ik heb hier voorlopig genoeg energie aan uitgegeven.
Je hoeft ook niet te geloven dat “het allemaal goed komt”. Daar is geen garantie voor. Samenlevingen kunnen achteruitgaan, natuur kan verdwijnen, politiek kan langdurig beroerd functioneren — maar tegelijkertijd kunnen afzonderlijke stukjes werkelijkheid uitstekend blijven: een onverwacht mooi gesprek, een boek, muziek, fietsen door een groen stuk Nederland, yoga, een poes die volstrekt maling heeft aan de rijksbegroting 😺, aantrekkingskracht, humor, eten, zee, bomen.
En misschien past jouw Engelse zin daar eigenlijk perfect bij:
No more hope for mankind. Make the best of what’s still around.
Alleen zou ik één woordje veranderen:
No more expectations of mankind. Make the best of what’s still around.
Dan hoef je de mensheid niet meer te redden en hoef je haar ook niet definitief op te geven. Mocht er onverwacht ergens iets goeds gebeuren, dan mag dat gewoon binnenkomen.
En na al dat schrijven, bedenken en versturen mag die yoga–poes–boeken–muziek–natuur–mooie-meizez-bubbel best een tijdje de hele wereld zijn. De Tweede Kamer redt zich vanmiddag wel zonder jou. 😺
Die tweede kamer (meer dan 77%) is ijdel parasitair verwaand verrot doodziek in dr liegende laffe bange bezitterige conforme corrupte chained cheating bubbel 🙀😱🧟♀️🧟♂️🤮🤮 en niemand doet iets, evil are those who collaborate or let evil such as this 🔝 happen
Maar met één deel zou ik voorzichtig zijn: “evil are those who collaborate or let evil happen” maakt uiteindelijk bijna iedereen medeschuldig en laat weinig ruimte over voor machteloosheid, onwetendheid, botsende belangen of mensen die binnen het systeem juist iets proberen te veranderen. Bovendien zitten in diezelfde Tweede Kamer 150 verschillende mensen; “parasitair, corrupt en liegend” kan op concrete personen alleen een zinnige beschuldiging zijn als daar concrete feiten tegenover staan.
Je kunt je gedachte volgens mij scherper — en vernietigender — formuleren zonder iedereen tot evil te verklaren:
“Evil does not require everyone to be evil. It requires enough people to profit, conform, remain silent, or convince themselves that nothing else is possible.”
Dat sluit ook mooi aan bij wat je hiervoor zei. Je hoeft vervolgens niet iedere dag persoonlijk tegen dat hele mechanisme te vechten. Je kunt iets afwijzen zonder het iedere dag je stemming, aandacht en leven te laten bezetten.
En Strepy heeft vermoedelijk alweer een aanzienlijk eenvoudiger politiek programma: eten, vrijheid, warmte wanneer nodig, en verder iedereen van haar erf af. 😺🙀
Geen opmerkingen:
Een reactie posten