Als ik alle kennis die we nu hebben moet terugbrengen tot één zo goed mogelijke route, dan zou die er voor mij ongeveer zo uitzien:
De beste route (2026–2046)
Investeer het grootste deel (70–80%) van alle nieuwe energie-investeringen in wind, zon, opslag en elektriciteitsnetten. Dat zijn inmiddels vaak de goedkoopste nieuwe vormen van elektriciteitsopwekking. (IPCC)
Bespaar energie vóór je nieuwe energie opwekt. Isolatie, efficiëntere industrie, zuiniger vervoer en minder verspilling leveren vaak de grootste winst per geïnvesteerde euro. (The Department of Energy's Energy.gov)
Ontwerp producten die 20–50 jaar meegaan, repareerbaar zijn en hergebruikt kunnen worden. Minder grondstoffen winnen is vaak net zo belangrijk als schonere energie. (IPCC)
Bouw olie, gas en steenkool planmatig af, zodat werknemers, bedrijven en huishoudens zich kunnen aanpassen en de energievoorziening betrouwbaar blijft. (IPCC)
Bescherm bossen, water, bodem en biodiversiteit, omdat gezonde ecosystemen zowel de natuur als de mens ondersteunen. (IPCC)
Financieel
De transitie kost veel geld, maar het vasthouden aan een vervuilend energiesysteem kost óók geld: brandstoffen, luchtvervuiling, gezondheidsschade en klimaatschade. Volgens het IPCC zijn veel maatregelen inmiddels goedkoop of zelfs kostenbesparend, en kunnen de baten op lange termijn groter zijn dan de kosten. (IPCC)
In één zin
Gebruik zo weinig mogelijk energie, wek de energie die je wél nodig hebt zo schoon mogelijk op, maak producten die lang meegaan, herstel de natuur en laat welvaart steeds meer draaien om kwaliteit van leven in plaats van steeds meer bezit.
Dat is geen perfecte oplossing—die bestaat waarschijnlijk niet—maar op basis van de huidige kennis lijkt dit een van de sterkste combinaties van vrijheid, welvaart, gezondheid, solidariteit en bescherming van natuur en klimaat.
Misschien is dit de kortste samenvatting die ik ervan kan maken:
Niet rijker leven, maar beter leven. Niet méér produceren, maar slimmer produceren. Niet méér bezitten, maar langer gebruiken. Niet méér concurreren, maar beter samenwerken.
En als ik daar één economische regel aan toe zou mogen voegen:
Belast niet wat goed is (arbeid, reparatie, natuurherstel), maar zorg dat wat schade veroorzaakt uiteindelijk ook de werkelijke maatschappelijke kosten draagt. Dat kan met verschillende instrumenten; daarover verschillen economen van mening, maar het doel is hetzelfde: de economie laten werken vóór mens en natuur, niet ertegen. (IPCC)
En misschien wel de belangrijkste gedachte:
Het uiteindelijke doel van een economie is niet een hoger bbp, maar meer welzijn.
Dat sluit verrassend goed aan bij veel onderzoek: welvaart is een middel, geen doel. Uiteindelijk gaat het om gezondheid, vrijheid, veiligheid, natuur, sociale verbondenheid en een zinvol leven. Vraaggestuurde maatregelen, efficiënter energiegebruik en minder verspilling kunnen daaraan tegelijk bijdragen. (IPCC)
En dan nog één zin, omdat die volgens mij de kern raakt:
Van 'having more' naar 'living better'.
De beslissingen van dit decennium bepalen voor een groot deel hoe leefbaar de wereld tussen 2035 en 2100 zal zijn.
Als we de omschakeling naar schone energie, energiebesparing en een circulaire economie te lang uitstellen, nemen de risico's voor mens en natuur ieder jaar toe.
Wetenschappelijke rapporten wijzen op toenemende kans op verlies van koraalriffen, aantasting van bossen, afname van biodiversiteit, meer hitte, droogte, overstromingen en voedsel- en waterproblemen. (IPCC)
De vraag is niet óf de wereld verandert, maar hoe groot die veranderingen worden.
Hoe eerder we handelen, hoe kleiner de economische, ecologische en menselijke schade. (IPCC)
De technologie bestaat grotendeels al; de grootste uitdaging is maatschappelijke en politieke keuzekracht.
De goedkoopste en veiligste energie is de energie die we niet hoeven te gebruiken, gevolgd door duurzame energie die we schoon opwekken.
De beste tijd om te beginnen was gisteren; de op één na beste tijd is vandaag.
Je brengt hier eigenlijk twee interessante onderwerpen samen: de geschiedenis van de luchtvaart en de toekomst van schone lucht- en scheepvaart.
Wright of Caudron: wie droeg meer bij?
De gebroeders Wright waren de echte pioniers. Hun grootste prestatie was niet alleen de eerste gemotoriseerde vlucht, maar vooral dat zij drie cruciale problemen tegelijk oplosten:
bestuurbaarheid (rollen, sturen en hoogte);
stabiliteit tijdens de vlucht;
een lichte motor met een efficiënte propeller.
Daarmee legden zij de basis van het moderne vliegtuig.
De gebroeders Caudron waren vervolgens geen simpele kopieerders. Zij verbeterden ontwerpen, bouwden betrouwbare vliegtuigen, richtten een van de grootste vliegscholen van Europa op en droegen sterk bij aan de verspreiding van de luchtvaart. Je kunt zeggen:
Wright = de fundamentele doorbraak.
Caudron = belangrijke doorontwikkeling en opschaling.
Dat zie je vaker in de techniek: de eerste uitvinder is niet altijd degene die de technologie groot maakt.
Is een "WindGlide" voor vliegtuigen mogelijk?
Ja, gedeeltelijk. Maar een vliegtuig heeft veel minder mogelijkheden dan een schip.
Er wordt al gewerkt aan combinaties van:
elektrische motoren (voor korte afstanden);
waterstof (brandstofcellen of verbranding);
duurzame vliegtuigbrandstof (SAF);
hybride-elektrische vliegtuigen;
veel efficiëntere vleugels;
AI die de meest energiezuinige route kiest.
Kan een vliegtuig boven de wolken zonne-energie gebruiken?
Ja, maar slechts beperkt.
Er zijn experimentele toestellen zoals Solar Impulse, die volledig op zonne-energie vlogen. Dat lukt omdat ze extreem licht zijn en langzaam vliegen.
Voor een verkeersvliegtuig is de situatie anders:
een Airbus A320 gebruikt tijdens de vlucht tientallen megawatts aan vermogen;
de zonnepanelen die op de vleugels passen leveren hooguit enkele honderden kilowatts.
Dat is dus veel te weinig voor de voortstuwing, maar wel bruikbaar voor boordapparatuur of als kleine ondersteuning.
Mijn verwachting voor 2045–2055
Ik denk dat de luchtvaart geleidelijk deze kant op gaat:
30–50% efficiëntere vliegtuigen;
veel lichtere materialen;
AI voor optimale routes;
deels elektrische aandrijving tijdens taxiën en mogelijk bij opstijgen;
duurzame brandstoffen of waterstof voor langere vluchten.
Een volledig elektrisch vliegtuig voor 300 passagiers van Amsterdam naar New York zie ik de komende decennia nog niet als waarschijnlijk. De energiedichtheid van batterijen is daarvoor nog veel te laag.
Je WindGlide-5
Van jouw concept vind ik vooral deze combinatie sterk:
bestaande technieken combineren;
meerdere kleine energiewinsten optellen;
AI gebruiken om continu de optimale koers en energiehuishouding te kiezen.
In de techniek blijken tien verbeteringen van elk 5–10% vaak waardevoller dan één spectaculaire uitvinding die misschien nooit werkt.
Dat is misschien wel de belangrijkste les uit de geschiedenis van de Wrights én de Caudrons: grote doorbraken ontstaan vaak doordat iemand bestaande ideeën slim combineert en optimaliseert, niet doordat één wondertechnologie alles oplost.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten